روان شناسی فرهنگ نگر
روانشناسی فرهنگ نگر میان رشته ای تشکیل شده از آراء روانشناسان، مردم شناسان، جامعه شناسان و دیگر نظریه پردازان علوم اجتماعی است. سروکار این میان رشته با این مطلب است که فرهنگی که فرد در آن زندگی می کند (از قبیل سنت ها، زبان و جهان بینی آن فرهنگ) چگونه بر بازنمایی های ذهنی و فرایندهای روانی فرد اثر می گذارد.
روش های روان شناسی
پژوهش روانشناختی مستلزم ارایه فرضیه و سپس ازمون فرضیه با یکی از روش های علمی است و کاربرد آن در مواردی مناسب به نظر می رسد که از روش آزمایشی استفاده شود، چون در این روش سعی بر این است که همه ی متغیرها به جز متغیرهای مورد بررسی کنترل شود. در روش آزمایشی، متغیر مستقل و وابسته داریم:
متغیر مستقل: متغیری است که آزمایشگر آن را دستکاری می کند.
متغیر وابسته: معمولأ شاخصی از رفتار آزمودنی است که می خواهیم بررسی کنیم، که تحت تأثیر تغییرات متغیر آزمایشی قرار می گیرد یا نه.
در مواردی که آزمایشگر کنترلی بر تقسیم آزمودنی ها به وضعیت های مختلف آزمایش ندارد، می توان از روش همبستگی استفاده کرد. با استفاده از این روش می توان تعیین کرد که آیا تفاوت هایی که در شرایط طبیعی بین افراد دیده می شود، با تفاوت های آنان از لحاظ بعد دیگر ارتباط دارد یا نه. میزان همبستگی بین دو متغیر یا r تعیین می شود، که مقدار آن بین ۱- و ۱ است. ضریب صفر نشانه ی این است که ارتباطی وجود ندارد و عدد ۱ حاکی از ارتباط کامل است؛ ضریب همبستگی ممکن است مثبت یا منفی باشد.
روش مشاهده یکی دیگر از روش های پژوهشی است که در آن پدیده ی مورد نظر تحت مشاهده قرار می گیرد.
پدیده هایی که مشاهده ی مستقیم آنها میسر نیست را با استفاده از زمینه یابی یعنی استفاده از پرسش نامه ها و مصاحبه ها و یا تهیه ی شرح حال افراد می توان به طور غیرمستقیم مشاهده کرد.
اصطلاح طرح آزمایش به شیوه ی گردآوری داده ها اطلاق می شود.
یکی از کاربردهای رایج روش همبستگی، در زمینه آزمون هایی است که نوعی استعداد، پیشرفت یا صفت روانی را می سنجد.
مطالعات میدانی غالبأ بیش از بررسی های آزمایشی، اطلاعاتی درباره رفتار اجتماعی در اختیار پژوهشگر می گذارند.
نظرسنجی های گالوپ و سرشماری ایالات متحده؛ از مشهورترین زمینه یابی ها هستند.
رشته های روانشناسی
- ۱- روانشناسی آزمایشی (روانشناسی تجربی): روانشناسی با گرایشی پژوهشی در زمینه مطالعه ی آزمایشگاهی؛ اصول روانشناختی حاکم بر رفتار انسان و جانداران رده های پایین تر را مطالعه می کند.
- ۲- روانشناسی آموزشگاهی: روانشناس متخصصی که در استخدام یک آموزشگاه یا منطقه آموزشی است و وظایفی نظیر آزمون کردن، راهنمایی و پژوهش را برعهده دارد.
- ۳- روانشناسی اجتماعی: روانشناسی که با مطالعه تعامل اجتماعی و شیوه های اثرگذاری افراد بر یکدیگر سروکار دارد.
- ۴- روانشناسی بالینی: روانشناسی که معمولأ دارای درجه دکتری است و در زمینه ی تشخیص و درمان مشکلات هیجانی و رفتاری و اختلالهای روانی تخصص دارد.
- ۵- روانشناسی پرورشی (روانشناسی تربیتی): روانشناسی که گرایش او متمرکز با کاربرد اصول روانشناسی در حوزه آموزش و پرورش کودکان و بزرگسالان در موسسات آموزشی است.
- ۶- روانشناسی رشد: روانشناسی که گرایش پژوهشی او متمرکز بر مطالعه تغییراتی است که در نتیجه رشد و نمو جاندار حاصل می شود، به ویژه روابطی که بین رفتار قبلی و رفتار بعدی جاندار وجود دارد.
- ۷- روانشناسی شخصیت: این رشته از روانشناسی با طبقه بندی افراد در زمینه مطالعه تفاوت های فردی آنان سروکار دارد. این حوزه تخصصی تا حدودی با کار روانشناسان رشد و روانشناسان اجتماعی همپوشی دارد.
- ۸- روانشناسی فیزیولوژیک: رشته ای از روانشناسی است که با مطالعه رابطه بین کارکردهای فیزیولوژیک و رفتار سروکار دارد.
- ۹- روانشناسی مشاوره ای: رشته ای از روانشناسی که معمولأ درجه دکتری در آن وجود دارد و به حل و فصل آن دسته از مشکلات و مسایل فردی می پردازد که بیماری شناخته نمی شوند؛ مثلأ مسایل تحصیلی، اجتماعی و حرفه ای دانش آموزان و دانش جویان.
- ۱۰- روانشناسی مهندسی: رشته ای از روانشناسی که با مطالعه رابطه انسان با ماشین سروکار دارد و به عنوان مثال، در پی آن است که ماشین ها به گونه ای طراحی شوند که خطای آدمی به حداقل برسد.
