روانشناسی ، درمان شناختی رفتاری وسواس ، درمان
وسواس چگونه درمان م یشود؟
در طی چهار دهه گذشته، دانش علمی روانشناسی در خصوص نشانگان و علل احتمالی بروز وسواس رشد قابل
توجهی را نشان داده است. این دانش به راهبردهای درمانی موثرتر برای این اختلال منجر شده است.
در این میان، برنامه درمانی روانشناختی که بیشترین پشتوانه ی علمی را به خود اختصاص داده است
درمان رویارویی و جلوگیری از پاسخ (یا آیین مندی) نامیده می شود. درمان رویارویی و جلوگیری از
پاسخ (یا آیی نمندی) شامل مؤلفه های زیر باشد.
مرحله مقدماتی
تشریح مدل شناختی- رفتاری وسواس
ارایه توضیح در مورد برنامه درمانی
گردآوری اطلاعات در مورد مشخصه های بالینی خاص وسواس تان منجمله پرسش در مورد
تاریخچه وسواس، نحوه شروع و سیر نشانگان وسواس تان و شناسایی عوامل برانگیزاننده های که
موجب بروز وسواس های فکری شما می شوند و نیز شرح وسواس های عملی(آیین مندی ها) و
الگوهای اجتنابی تان.
آموزش نحوه بازنگری بر وسواس های فکری و وسواس های عمل یتان بر اساس یک برنامه
روزانه
مرحله درمانی
۱-ایجاد یک سلسله مراتب از موقعیت ها و فعالیتهایی که موجب برآشفتگی تان می شوند و درجه بندی
آنها با استفاده از یک مقیاس برآشفتگی یا عدم راحتی ذهنی با همکاری درمانگران
2- طراحی رویارویی های زنده (زندگی واقعی) به منظور کمک به شما برای مواجهه با محرک ها از
جمله اشیاء، واژگان، تصاویر یا موقعیت هایی که موجب مضطرب یا برآشفته شدنتان می شوند،
در حال حاضر شما در واکنش به این موارد به انجام و اجرای وسواس های عملی تان متوسل
می شوید یا سعی می کنید به طور کلی از آنها اجتناب کنید.
3- طراحی رویارویی های تجسمی به منظور کمک به رویارویی از طریق تصور، با جزئیات پیامدهای
منفی که انتظار دارید در صورت اجتناب نکردن از آنها یا در صورت عدم انجام آیین مند یها
گریبان گیرتان شوند.
4- آموزش جلوگیری از آیین مندی ها، که به معنای کمک به شما برای خودداری از انجام اقدامات
رفتاری یا ذهنی است که در حال حاضر برای کاهش برآشفتگی وسواسی یا جلوگیری از بروز
پیامدهای منفی آنها را انجام می دهید.
5- بحث و گفتگو در مورد آنچه برای آشفتگی وسواسی شما در طول رویارویی و جلوگیری از
آیین مندی اتفاق می افتد و ارزیابی مجدد اعتبار باورهایتان در مورد پیامدهای هراسناک مورد
پیش بینی تان.
6- بحث و گفتگو در مورد راهبردهای حفظ دستاوردهای حاصل شده در درمان و جلوگیری از
بازگشت در آینده.
7- رویارویی های تجسمی و زنده به همراه غلبه بر رفتارهای اجتنابی و جلوگیری از آیی نمندی هسته
اصلی درمان رویارویی و جلوگیری از پاسخ (یا آیین مندی) را تشکیل می دهند. مطالعات حکایت از
آن دارد که این مؤلفه ها برای حصول یک نتیجه ی درمانی موفقیت آمیز، نقش اساسی دارند. مطالعات
بی شماری نشان داده است که اکثر افرادی که از درمان رویارویی و جلوگیری از پاسخ (یا آیین مندی)
متابعت کرده اند، از این برنامه سود برده اند. امیدواریم که این درمان برای شما هم سودمند باشد.
برگرفته : از کتاب ” راهنمای عملی درمان شناختی- رفتاری
وسواس کتاب کار”
انتشارات ارجمند
تالیف:
النا یادین
اِدنا ب. فوآ
تریسی ک. لیچنر
ترجمه:
دکتر جواد کریمی
عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر
دکتر خدیجه شیرالینیا
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز
دکتر مهدی ایمانی
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز
روانشناسی ، درمان شناختی رفتاری وسواس ، ماهیت
برای اطلاعات بیشتر راجب اختلال وسواس می توانید به این سایت مراجعه نمایید:
https://www.apa.org
