روانشناسی شناختی ، روش های مطالعه مغز
در علم عصبشناختی از فنون مختلفی جهت مطالعه مغز
استفاده میشود که برای آشنایی خوانندگان به اختصار، به آنها
اشاره میشود:
ثبت تک واحدی: این فن شامل کاشت یک الکترود ریز به
قطر ده هزارم میلیمتر در درون مغز جهت ثبت فعالیت نورونهای
منفرد است. از آنجایی که نسبتهای الکتریکی به درجات یک
میلیون ولت آشکار میشود، ثبت تک واحدی، یک تکنیک بسیار
حساس و دقیق است.
پتانسیلهای وابسته به رویداد ERPs : در این روش
محرکهای یکسانی بهصورت مکرر ارائه میشوند و الگویی از
فعالیت الکتریکی مغز توسط چندین الکترود در پوست سر که
به طور متوسط امواج ساده ای را ایجاد میکند، ثبت میشود. این
فن به ما اجازه میدهد که زمان فرآیندهای شناختی مختلف را
تخمین بزنیم.
برش نگاری با انتشار پوزیترون PET: این فن شامل کشف
پوزیترونهاست که ذرات اتمی هستند که برخی مواد رادیواکتیو
تشعشع میکنند. برش نگاری با انتشار پوزیترون مسئول تحلیل
مکانی است، اما در تحلیل زمانی ضعیف عمل میکند و فقط
یک اندازه گیری غیر مستقیم از فعالیت عصبی فراهم میکند.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی fMRI : این
فن مبتنی بر تصویربرداری از استفاده اکسیژن خون به عنوان
سازوکار تصویربرداری تشدید مغناطیسی است. تصویربرداری
تشدید مغناطیسی عملکردی نسبت به برش نگاری با انتشار
پوزیترون دارای تحلیل مکانی و زمانی بالاتری است، اما فقط
اندازه گیری غیر مستقیم از فعالیت عصبی را فراهم میکند.
پتانسیل وابسته به تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی EfMRI : این فن نوعی از تصویربرداری با تشدیدمغناطیسی عملکردی است که فعالیت مغزی مرتبط با رویدادهای متفاوت را با یکدیگر مقایسه میکند. برای مثال میتوانیم ببینیم که فعالیت مغز در یک آزمون حافظه با توجه به اینکه آزمودنیها
پاسخ درست یا نادرست میدهند، تفاوت دارد یا خیر.
موج نگاری مغناطیسی مغز MEG: این فن درگیر
اندازه گیری میدانهای مغناطیسی ایجاد شده به وسیله فعالیت
الکتریکی مغز است. این روش اطلاعات جزئی روشن را در سطح
میلی ثانیه درباره زمان فرآیندهای شناختی و تحلیل مکانی
بهصورت مستدل فراهم میکند.
تحریک مغناطیسی سراسر جمجمه TMS : تکنیکی
است که یک سیم یا یک جفت سیم را نزدیک سر آزمودنی
قرار داده و سپس یک جریان مغناطیسی قوی اما بسیار کوتاه،
از میان سیمها عبور داده میشود. این روش، میدان مغناطیسی
کوتاه مدتی را ایجاد میکند که عموماً فرآیندهایی را در ناحیه
تحت تأثیر بازداری میکند.
۱. Event – related potentials
2. Positron emission tomography
3. Functional magnetic resonance imaging
4. Event – related functional magnetic resonance imaging
برگرفته از : کتاب “روانشناسی شناختی زبان، تفکّر، هیجانها و هشیاری” و نویسنده :مایکل و. آیزنک، مارک ت. کین
مترجم: دکتر حسین زارع
لینک کتاب مرجع
